در دنیای امروز با تغییر مسیر بسیاری از کسب ‌و کارهای سنتی به سمت کسب ‌و کارهای اینترنتی، بازارفعالیت‌هایی همچون طراحی سایت رونق زیادی پیدا کرده است.

اما چگونگی طراحی وب‌‌سایت و مراحل آن، اینکه از کجا و چطور آغاز شود؟ همچنین شرایط طراحی وب و میزان هزینه‌های آن از جمله مواردی است که باید مورد توجه قرار گیرد. در این نوشتار ضمن پاسخ به سوالات فوق، مفهوم طراحی وب‌سایت، تاریخچه و مراحل طراحی یک سایت موفق را بررسی خواهیم کرد.

طراحی سایت چیست؟

طراحی‌سایت یا وب‌ دیزاین به مراحل طراحی و ساخت یک پایگاه اینترنتی جهت اطلاع‌رسانی، معرفی شرکت و ارائه محصولات آن گفته می‌شود. طراحی وب‌‌سایت یک پروسه است که از لایه‌سازی صفحات وب، تولید محتوا، طراحی گرافیکی و رعایت‌ اصول سئو تشکیل شده است. پیش از بررســـــی مراحل طراحی وب سایت، به مختصری از تاریخچه طراحی آن می‌پردازیم.

تاریخچه طراحی سایت

تیم برنرزلی مخترع وب، با راه‌اندازی اولین وب‌سایت در سال۱۹۹۱، نام خود را به عنوان نخستین سازنده وب در تاریخ به ثبت رساند. در نخستین وب‌سایت، از ابرمتن و ارتباط برای ارسال ایمیل (پست الکترونیک) استفاده شده بود. در این سایت ساده متنی هیچ‌گونه گرافیک، تصویر و حتی رنگ‌بندی به کار نرفته و هنوز هم در دسترس است.

مراحل طراحی وب‌سایت چیست؟

همان‌طورکه بیان شد، طراحی وب‌سایت به معنی طراحی، ساخت و راه‌‌اندازی یک وب‌سایت یا بهینه‌سازی یک سایت قدیمی در بستر اینترنت است.

وب دیزاین: شامل 4 مرحله اصلی است که در ادامه هرکدام را شرح می‌دهیم.

مرحله 1: طراحی وایر فریم

ابتدا با توجه به نوع سایت و نیاز مشتری، یک نمای کلی از سایت طراحی می‌کنیم. این نما شامل یک نقشه کلی از صفحات سایت و تعیین جایگاه و چیدمان المان‌ها و عناصر مختلف است. این مرحله از طراحی وب‌سایت «طراحی وایرفریم» نام دارد.

مرحله2: طراحی گرافیک سایت

پس از مشخص شدن محل قرارگیری عناصر سایت، باید سایت را طراحی کنیم. در این مرحله با توجه به نوع کسب ‌‌وکار اینترنتی و با استفاده از نرم‌افزارهای مخصوص رنگ‌بندی و گرافیک سایت طراحی می‌شود.

مرحله3: کدنویسی و برنامه‌نویسی

باتوجه به سایت طراحی شده و نیاز مشتری، در این مرحله می‌توان از روش‌های مختلفی برای مدیریت سایت استفاده کرد.

سیستم‌های مدیریت محتوا مانند وردپرس و یا طراحی یک فریم ورک اختصاصی برنامه‌نویسی.

تصمیم‌گیری در این بخش براساس هزینه‌ها و نیاز مشتری صورت می‌گیرد.

مرحله4: راه‌اندازی سایت

پس از انجام 3 مرحله قبل، به راه‌اندازی سایت در بستر جهانی اینترنت می‌پردازیم. در این مرحله پس از تهیه یک «هاست» و «نام دامنه مناسب»، سایت را پیکربندی کرده و در دسترس عموم قرار می‌دهیم.

وظایف‌ طراح سایت

 وظایف یک طراح سایت به این بستگی دارد که مسئولیت طراحی و ساخت کدام قسمت سایت را بر عهده دارد. برای راه‌اندازی یک سایت حرفه‌ای، به دو تیم یا دو شخص نیاز است. یک تیم برای طراحی شکل و ظاهر سایت و یک تیم برای طراحی کدهای سرور و کدهایی که برای کاربران قابل دیدن نیستند.

انواع طراحی سایت

سایت‌ها به دو دسته کلی ایستاتیک )Static (Website و دینامیک  (Dynamic Website) تقسیم می‌شوند.

  • در سایت‌های ایستاتیک یا ایستا تنها قسمت فرانت‌اند: (قسمتی از طراحی و کدنویسی که در معرض دید عموم قرار می گیرد)، انجام می‌شود. یعنی محتویات سایت فقط یکبار جمع‌آوری شده و هر کدام از صفحات سایت، جداگانه طراحی و بارگذاری می‌شوند. در این سایت‌ها هرگونه تغییر باید توسط طراح و کارشناس سایت انجام شود. از این مدل معمولا برای طراحی وب سایت‌های معرفی (که تا مدت‌ها محتوای آن تغییر نمی‌کند) استفاده می‌شود.
  • سایت دینامیک یا پویا: در طراحی این سایت‌ها هر دو بخش فرانت‌اند و بک‌اند (در این بخش کد‌نویسی و عملکرد سایت توسط کاربران دیده نمی‌شود)، برنامه‌نویسی می‌شوند. سایت‌های پویا نیاز به تغییر مداوم محتوا دارند و باتوجه به کاربرد سایت، طراحی شده و توسعه پیدا می‌کنند. در سایت‌های داینامیک برنامه‌نویس بک‌اند، وظیفه پویا‌ سازی وب‌سایت را بر عهده دارد و باید اسکریپتی را طراحی کند که سایت به‌طور کامل پویا باشد.

اما آنچه در ادامه به آن می‌پردازیم، بررسی این موضوع است که به ‌طور کلی  طراحی وب‌ به چه دردی می‌خورد و هدف از طراحی آن چه می‌تواند باشد؟

در دنیای امروز تقریبا برای هر هدف، یک سایت طراحی می‌شود تا به‌عنوان پایگاه اطلاع‌رسانی‌، فروش و غیره مورد استفاده قرار گیرد. موفق‌ترین این سایت‌ها آن‌هایی هستند که اصول طراحی و بهینه‌سازی سایت را به‌ درستی رعایت کرده‌اند تا محتوا را به مخاطبان خود نمایش دهند. طراحی و ساخت یک وب‌سایت کارآمد و موفق، این امکان را فراهم می‌کند که در کمترین زمان، جدیدترین محصولات به‌ همراه مشخصات کامل آن‌، در اختیار مخاطبان قرارگیرد، این موضوع، رشد مشتریان و افزایش سود فعالیت اقتصادی را به‌ دنبال خواهد داشت.

برای طراحی سایت از کجا شروع کنیم؟

مهم‌ترین عامل در تبدیل شدن به یک طراح سایت حرفه‌ای، فراگیری مفاهیم اولیه و سپس کسب تجربه است. بهترین مرجع در زمینه یادگیری طراحی وب، می‌تواند آموزش‌های پروژه محور در زمینه طراحی وب‌سایت باشد. با انجام پروژه‌های مختلف حین آموزش، می‌توانید تجربه‌ اولیه در زمینه توسعه و آنلاین کردن یک سایت را به ‌دست آورید. در ادامه به ‌صورت مرحله به مرحله توضیح می‌دهیم که برای تبدیل شدن به یک طراح سایت حرفه‌ای چه مراحلی را باید طی کنید.

گام اول: فراگیری زبان  HTML

HTML: مخفف عبارت Hyper Text Markup Language است. در فارسی به آن «زبان نشانه‌گذاری ابرمتن» می‌گویند.

از زبان HTML برای ایجاد بدنه اصلی و ساختار کلی صفحات وب استفاده می‌شود.

این زبان با تگ‌ (دسته‌بندی‌ و برچسب‌گذاری‌ در ارائه مطالب سایت) کار می‌کند و این تگ‌ها هستند که مشخص می‌کنند در صفحه وب از چه عناصری استفاده شده است.

گام دوم: فراگیری زبان  CSS

دومین قدم برای کسی که قصد دارد به طراحی وب‌سایت بپردازد.

استفاده از زبان (CSS Cascading Style Sheets) این زبان به‌ منظور زیباسازی و فرم‌دهی به صفحات وب، کاربرد دارد. به کمک CSS می‌توانید خصوصیاتی همچون رنگ‌، فونت‌، ابعاد، سایز، نحوه چیدمان عناصر و غیره را در صفحه وب تعیین کنید.

گام سوم: فراگیری زبان جاوا اسکریپت

با تسلط به زبان‌های HTML و  CSS قادر به طراحی صفحات وب ایستا ( Static ) خواهید بود.

اما امروزه کاربران بیشتر از سایت‌های تعاملی و پویا استقبال می‌کنند. جاوا اسکریپت، از محبوب‌ترین زبان‌های برنامه‌نویسی برای پویا کردن سایت به‌شمار می‌رود که از شیوه‌های مختلف برنامه‌نویسی پشتیبانی می‌کند. از این زبان می‌توان برای برنامه‌نویسی سمت سرور ( Server Side )، اپلیکیشن‌های موبایل، بازی و اپلیکیشن‌های دسکتاپ استفاده کرد.

گام چهارم: فراگیری یک زبان برنامه‌نویسی سمت سرور مثل  PHP

برنامه نویسان وب به دو دسته تقسیم می‌شوند:

  • برنامه‌‌نویسان سمت کاربر(Client-side)  به طراحی ظاهر سایت می‌پردازند.
  • برنامه‌‌نویسان سمت سرور (Server-side) به پیاده‌سازی منطق سایت می‌پردازند.

برای داشتن سایتی مفید و سودمند، صرف داشتن طراحی زیبا کافی نیست، سایت‌ها علاوه ‌بر فرم و زیبایی، نیازمند محتوای صحیح و کارآمد هم هستند. سایت‌ها باید به ‌نحوی طراحی شوند که نیازهای کاربران را به‌ درستی اجرا کنند.

در پروژه‌های بزرگ تحت وب، استفاده از یک زبان سمت سرور ضروری است. اهمـیت استـــــــفاده از یک زبان برنامه‌نویسی زمانی به‌ خوبی مشخص می‌شود که می‌خواهیم میان کاربر، پایگاه داده و سرور ارتباط برقرار کنیم. با فراگیری  PHP می‌توانید اسکریپت‌هایی برای دریافت اطلاعات از کاربران بنویسید و بعد از پردازش این اطلاعات، آن‌ها را به کاربر برگردانید.

شرایط طراحی سایت

علاوه ‌بر مواردی که در بالا به آنها اشاره شده، شرایط طراحی سایت نیز از موارد حائز اهمیتی است که باید مورد توجه قرار گیرد.

راه‌اندازی یک سایت نیز درست همانند راه‌اندازی یک فروشگاه است و باید برای آن مکان، نام مناسب، مدیر و غیره در نظر گرفت.

راه‌اندازی یک سایت موفق نیاز به بخش اصلی دارد که شامل موارد زیر است:

  • انتخاب نام دامنه مناسب
  • هاست (اجاره فضایی برای ورود، ذخیره اطلاعات و محتویات سایت
  • طراحی قالب زیبا و کاربردی
  • سیستم مدیریت و کنترل سایت

دامنه یا آدرس سایت

آدرس سایت به ‌صورت سالانه یا پنج ساله اجاره داده می‌شود و تا زمانی که اجاره‌ بها را پرداخت کنید، متعلق به شما خواهد بود.

درصورت خودداری از پرداخت اجاره‌بها، دامنه سایت آزاد شده و متقاضی دیگری می‌تواند مالک آن شود.

هاست

به محیط مجازی اطلاق می‌شود که بر روی یک سرور برای یک سایت تدارک دیده شده است. هاست یک سرور، به‌ صورت 24 ساعته به شبکه جهانی اینترنت متصل است.

هرکس در هر لحظه از شبانه ‌روز با وارد کردن آدرس سایت می‌تواند به محتوای ارائه شده دسترسی پیدا کند. بنابراین یک هاست امن و قابل اعتماد اهمیت زیادی دارد.

تولید محتوا

تولید محتوا در موفقیت یک سایت اهمیت زیادی دارد. یک سایت بدون محتوای جدید، جذاب و سئو شده نمی‌تواند از گوگل رتبه خوبی دریافت کند.

پشتیبانی سایت

هر سایت با توجه به نوع فعالیت، نیاز به پشتیبانی‌های متفاوتی دارد. مثل آپدیت منظم کدنویسی و قالب‌ها، بررسی پیشرفت سایت در گوگل، بررسی روزانه، هفتگی و ماهانه گوگل و…

سخن آخر

هرچند درنگاه اول، فرایند طراحی وب سایت، سخت و طولانی به‌نظر می‌رسد و موفقیت در آن نیازمند فراگیری مهارت‌های خاصی است، اما زمانی که با شیرینی این کار آشنا شوید و با انگیزه به آن ادامه دهید، ظرف مدت کوتاهی به جایگاه قابل ‌قبولی خواهید رسید. در این نوشتار سعی کردیم با بیان مراحل، اصول و گام‌های طراحی سایت به شما در طراحی سایت کمک کنیم.